در دنیای امروز موفقیت برندها و کسب و کارها صرفا با داشتن پشتوانه بزرگ مالی تضمین نمی‌شود؛ در این بازار پررقابت کسی برنده است که خود را به علم روز مجهز کند. هنگامی که شبکه‌های اجتماعی پا به عرصه گذاشتند، عده‌ای در برابر ایجاد صفحات رسمی برای بیزنس خود مقاومت کردند. درحالی‌که برخی کسب و کارهای کوچک با یک تصمیم هوشمندانه و به‌موقع توانستند ره صدساله را یک‌شبه بروند و خیلی زود خود را ترند کنند. تفکرات بسته تصور می‌کردند نیازی به وب‌سایت رسمی، تبلیغات آنلاین، باشگاه مشتریان و امثالهم ندارند و این‌ها موج‌هایی است گذرا که می‌آیند و می‌روند. اما گذر زمان نشان داد واقعیت چیز دیگری است. بنابراین اگر می‌خواهید چند قدم جلوتر از رقبا بایستید باید در دنیای امروز هوش مصنوعی را جدی بگیرید.

هوش مصنوعی به‌زودی دامنه فعالیت‌های خود را گسترده‌تر خواهد کرد و در این میان بیزنسی برنده است که AI را در تمام جنبه‌های طراحی، فرایندها و خدمات وارد کرده باشد. در ادامه همین مسیر، توسعه مفهوم شرکت AI first مطرح می‌شود. شرکت‌هایی که پا به عرصه می‌گذارند و آینده از آنِ آن‌هاست. در ادامه مقاله، درباره ساختار، مزایا و چالش‌های AI first شدن شرکت‌ها بیشتر توضیح خواهیم داد.

شرکت AI-First چیست؟ به چه شرکتی برچسب AI-First می‌زنیم؟

وقتی صحبت از هوش مصنوعی و استفاده از آن در کسب و کارها مطرح می‌شود، شاید این‌گونه تصور کنید که به‌عنوان یک قابلیت لوکس و مد روز قرار است AI را وارد کسب‌وکار خود کنید. اما مفهوم شرکت AI first این است که هوش مصنوعی موتور محرکه و قلب تپنده سیستم باشد و به‌عنوان ستون فقرات کسب ‌و کارهای جدید عمل کند.

ممکن است شرکت شما درحال حاضر در بخش‌هایی مانند تبلیغات یا طراحی از برخی وجوه هوش مصنوعی بهره ببرد، اما مفهوم واقعی شرکت‌های AI first بیش از این است. در این شرکت‌ها تمامی امور از تولید گرفته تا فروش، بازاریابی و پشتیبانی براساس مدل‌ها، سیستم‌ها و الگوریتم‌های هوشمند پیش می‌رود. شالوده فکری و عملی بیزنس، هوش مصنوعی است و با تکیه بر آن کلیه تصمیمات در هر سطحی سریع‌تر و دقیق‌تر گرفته می‌شود و نتیجه به موفقیت نزدیک‌تر است.

در این نوع سازمان‌ها، AI یک ابزار نیست، بلکه زبان اصلی تفکر شرکت است. همان‌طور که برخی شرکت‌ها از ابتدا با نگاه Cloud-First یا Mobile-First به دنیا پا گذاشتند، شرکت‌های AI-First نیز از روز نخست پلتفرم خود را بر پایه داده و یادگیری ماشین بنا می‌کنند. این شرکت‌ها با سرعت خیره‌کننده‌ای توسعه پیدا خواهند کرد. آن‌ها به کمک هوش مصنوعی، می‌دانند چه چیزی تولید کنند، چقدر تولید کنند و چگونه بفروشند. شرکت AI first نیازهای مشتری را پیش‌بینی می‌کند، براساس آن تولیدات مناسبی طراحی می‌کند، مدل‌ها را اجرا می‌کند و نتیجه این رویکرد، فاصله‌ای است که آن شرکت را کیلومترها از رقبا پیش می‌اندازد.

ساختار و مدل یک شرکت AI-First

ساختار شرکت‌های AI first را نمی‌توان با سبک‌های سنتی سازمان‌ها مقایسه کرد. اگر شما درحال حاضر مالک یک شرکت یا بیزنس هستید، نمی‌توانید به صرف اضافه کردن یک واحد هوش مصنوعی یا تجهیزات هوشمند ادعا کنید که شرکت AI first دارید. در این مدل بیزنس‌ها، هوش مصنوعی در رگ و پی سازمان جریان دارد و داده‌ها اساس تصمیم‌گیری هستند. ساختار این شرکت‌ها از سه رکن اساسی ساخته شده‌است:

1. داده سرمایه رمایه اصلی و ماده اولیه تولیدات، استراتژی‌ها و خدمات است. این داده‌ها مدام جمع‌آوری و تحلیل می‌شوند تا مبنای تصمیم‌گیری‌ها قرار گیرند.
2. بسیاری از امور و فرایندها در شرکت‌های AI first به‌صورت خودکار و هوشمند پیش می‌روند تا کارکنان و مدیران مشغول امور تکراری و روزمرگی نشوند. در چنین شرایطی ذهن و مهارت نیروی کار صرف تولید ایده و توسعه خواهد شد.
3. مبنای تصمیم‌گیری در شرکت AI first، مدل‌هایی است که از داده‌ها و تحلیل اطلاعات به‌دست ‌آمده‌است.

چرا سازمان‌ها باید به سمت AI-First شدن حرکت کنند؟

اگرچه امروز AI first شدن سازمان‌ها یک انتخاب است، اما در آینده نه‌چندان دور به یک ضرورت تبدیل خواهد شد. دلایل این ضرورت را می‌توان این‌گونه خلاصه کرد:

تصمیم‌گیری صحیح، سریع و دقیق: هوش مصنوعی قادر است حجم زیادی از داده‌ها را در کمترین زمان ممکن آنالیز کند و نتایج دقیقی ارائه دهد. نتایجی که ریسک تصمیم‌گیری بر پایه حدس و گمان را از بین می‌برد.

درک بهتر نیازها و انتظارات مشتری: هوش مصنوعی می‌تواند رفتار مشتری را تحلیل کند و با نیازسنجی دقیق، میزان رضایت و وفاداری آن‌ها را بالا ببرد.

افزایش بهره‌وری: AI first شدن باعث می‌شود یک سازمان محصول یا خدماتش را هدفمند تولید کند. تولید هدفمند یعنی فروش بهتر و بیشتر؛ زیرا محصول و خدمات مطابق با نیاز واقعی بازار بوده‌است.

کاهش هزینه‌ها: هوش مصنوعی فرایندهای ساده، پیچیده و تکراری را بر عهده می‌گیرد تا نیروی انسانی کمتر درگیر شود. همچنین با تولیدات هدفمند امکان شکست در عرضه و فروش را تا حد زیادی از بین می‌برد.

ایجاد مزیت رقابتی منحصربه‌فرد: شرکت AI first مدام درحال نیازسنجی مشتری، طراحی براساس داده‌های تحلیل‌شده و توسعه کسب و کار خود است. از دل این رویکرد، توسعه پدید می‌آید. راه برای تولید محصولات خلاقانه و روش‌های نوین عرضه و فروش باز می‌شود و برند، مزیت رقابتی منحصربه‌فردی پیدا می‌کند.

ویژگی‌های شرکت‌های AI-First

ویژگی‌های اصلی هر شرکت AI-First که هوش مصنوعی را در DNA خود پیاده‌سازی کرده است شامل موارد زیر خواهد شد:

تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، نه حدس و گمان

در این شرکت‌ها هیچ تصمیمی بر اساس الهامات یا تجربه نیست. به جای جلسه‌های طولانی، بحث‌های شهودی و تجربه‌های شخصی، مدل‌های تحلیلی و پیش‌بینانه حرف می‌زنند. مدیران شرکت AI-First می‌دانند که بهترین تصمیم الزاماً تصمیم انسانی نیست، بلکه تصمیمی است که بر پایه‌داده باشد.

اتوماسیون هوشمند به جای انجام کارهای تکراری

کاری که یک کارمند عادی  در طی ۵ ساعت انجام می‌دهد، یک مدل یادگیری ماشین در چند ثانیه با دقت بی‌نظیری انجام خواهدداد. اتوماسیون هوشمند باعث می‌شود نیروی انسانی روی کارهایی تمرکز کند که ارزش خلاقانه دارند و هوش مصنوعی نمی‌تواند آن را برعهده بگیرد. این همان نقطه‌ای است که بهره‌وری به بیشترین حد خود خواهد رسید.

فرهنگ تجربه و آزمایش مداوم

شرکت‌های AI-First می‌دانند که مدل‌های هوش مصنوعی باید مدام آموزش ببینند، به‌روزرسانی شوند و در محیط واقعی تست شوند. در این صورت نیازمند محیطی پویا و انعطاف پذیر برای تغییرات و یادگیری نیاز دارد.

معماری فنی مبتنی بر هوش مصنوعی

AI-First بودن تنها با نصب یک مدل زبانی یا سیستم توصیه‌گر محقق نمی‌شود؛ بلکه کل معماری شرکت باید از صفر بر پایه هوش مصنوعی طراحی شود.

شخصی‌سازی مقیاس‌پذیر

شرکت‌های AI-First به جای ارائه یک تجربه مشترک برای همه مشتریان، برای هر کاربر یک نسخه منحصر‌به‌فرد ایجاد می‌کنند. از تبلیغات تا قیمت‌گذاری، از محصولات تا پشتیبانی همگی بر اساس رفتار کاربر طراحی و اجرا می‌شود.

چه شرکت‌هایی می‌توانند AI-First شوند؟

هر شرکت یا بیزنسی که کارکنان خود را ازنظر ذهنی تجهیز کند تا از سبک و سیاق کارهای تکراری و دستی گذشته عبور کند، قابلیت AI first شدن را دارد. فرقی نمی‌کند تولیدی لباس بچگانه داشته باشید یا آنلاین شاپ، مالک یک شرکت بین‌المللی هستید یا یک استارتاپ کوچک. اگر برای کسب و کارتان چشم‌اندازی متصور هستید که به توسعه پایدار برسید و در بازار رقابتی، رشد کنید و ماندگار شوید، همین امروز می‌توانید برای هوشمندسازی کسب و کارتان اقدام کنید.

پیش‌زمینه‌ها و اقدامات مورد نیاز برای تبدیل به یک شرکت AI-First

از شما که با خواندن همین مقاله با مفهوم AI first آشنا شده‌اید، هیچ‌کس انتظار ندارد یک‌شبه ساختاری در حد مایکروسافت، گوگل یا آمازون بسازید! اما همین الان می‌توانید خشت اول را بگذارید و قدم‌به‌قدم پیش بروید.  اگر تولیدی لباس بچگانه دارید، کافی است تحقیق کنید مشتریان بیشتر چه مدل‌هایی را سرچ می‌کنند؟ کدام رنگ‌ها بیشترین متقاضی را دارد و در چه سایزی بیشتر لباس فروخته می‌شود؟ سیستم‌ها را یکپارچه کنید. اگر سیستم انبار، فروش، ارتباط با مشتری، سایت و سوشال مدیای شما به هم متصل نباشد، نمی‌توان نتیجه مطلوبی گرفت. اگر ندانید مشتریان شما بیشتر کدام لباس‌ها را مرجوع می‌کنند، نمی‌توانید تشخیص دهید ایراد اصلی محصولاتتان چیست.

از هوشمندسازی نترسید. به‌جای این‌که اطلاعات را به‌طور دستی وارد فرم‌ها کنید، سیستم هوشمند را به کار بگیرید. به این ترتیب، توان نیروی کار شما برای نوآوری، طراحی یا اجرای کمپین‌های تبلیغاتی متمرکز می‌شود. تیم همکاران را با خود همراه کنید تا برای موفقیت برند، متحد شوند. و در آخر، در برابر هوش مصنوعی مقاومت نکنید. 

مسیر تبدیل یک شرکت عادی به شرکت AI-First

برای اینکه کسب و کارتان را  به یک شرکت AI first تبدیل کنید، لازم است مسیر مشخصی را طی کنید. ابتدا داده‌های مرتبط با کسب و کار خود را جمع‌آوری کنید، سپس این داده‌ها را ساماندهی نمایید. پس از آن باید فرایندهای تکراری را هوشمند کنید و مدل‌های هوشمند بسازید. تصمیم‌گیری‌های سازمان را بر مبنای این مدل‌ها قرار دهید و در نهایت طرز فکر کارکنان را از رویکرد سنتی به سمت داده‌محوری و نوآوری تغییر دهید.

تغییرات شرکت‌ها پس از تبدیل شدن به  یک شرکت AI-First

تبدیل شدن به یک شرکت AI-First به معنای تغییر سطحی در ابزارها نیست؛ بلکه یک تحول ساختاری، فرهنگی و عملیاتی است که همه بخش‌های سازمان را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. در این بخش به مهم‌ترین تغییرات می‌پردازیم.

دگرگونی ساختار سازمانی و نقش‌ها

شرکت‌های AI-First ساختار سنتی خود را بازسازی می‌کنند. بسیاری از فعالیت‌های تکراری توسط سیستم‌های خودکار انجام می‌شود و همین باعث می‌شود تیم‌های عملیاتی کوچک‌تر شوند. در عوض، واحدهایی مثل مهندسی داده، یادگیری ماشین، MLOps و توسعه محصول مبتنی بر AI به بخش‌های کلیدی تبدیل می‌شوند.

نقش‌های جدیدی مانند متخصص اخلاق هوش مصنوعی، طراح تعامل مدل‌های زبانی و مدیر ریسک الگوریتمی در سازمان پدید می‌آیند. با کاهش نیاز به لایه‌های متعدد مدیریت، ساختار شرکت تخت‌تر و چابک‌تر می‌شود.

تغییر ماهیت کار و مهارت‌های نیروی انسانی

در AI-First انسان‌ها از انجام کارهای تکراری فاصله می‌گیرند و نقش آن‌ها به طراحی، نظارت و تحلیل ارتقا پیدا می‌کند. وظایفی مثل حسابداری، مارکتینگ یا پشتیبانی مشتری از «اجرای دستی» به «کار با مدل‌ها، طراحی جریان‌ها و تحلیل داده» تبدیل می‌شود. کارکنان باید مهارت‌هایی مانند تفکر داده‌محور، آشنایی با مدل‌های هوش مصنوعی، تحلیل و تصمیم‌گیری مبتنی بر شاخص‌ها را کسب کنند. که آموزش در این شرکت‌ها عنصر ضروری پیشرفت است.

تحول در تجربه و تعامل با مشتری

AI-First تجربه مشتری را از حالت عمومی به کاملاً شخصی‌سازی‌شده تبدیل می‌کند. قیمت، پیشنهاد محصول، محتوا و حتی شیوه پشتیبانی برای هر کاربر متفاوت می‌شود. با وجود چت‌بات‌های پیشرفته و تحلیل لحظه‌ای رفتار مشتری، پاسخ‌گویی ۲۴ ساعته، سریع و دقیق فراهم می‌شود. این شرکت‌ها‌ی AI-Firstحتی می‌توانند قبل از وقوع نیاز مشتری، رفتار او را پیش‌بینی کرده و اقدام مناسب انجام دهند.

بازطراحی مدل کسب‌وکار و ارزش‌آفرینی

AI-First بودن تنها بهره‌وری را افزایش نمی‌دهد؛ بلکه مدل درآمد، هزینه و رشد شرکت را بازنویسی می‌کند. به کمک اتوماسیون هوشمند، هزینه‌های عملیاتی کاهش می‌یابد وعملکرد بهبود می‌یابد.

این شرکت‌ها می‌توانند خدماتی ارائه کنند که قبلاً امکان ارائه‌ی آن را نداشتند مثل پیش‌بینی لحظه‌ای، تولید محتوای خودکار و تجربه‌های متناسب‌سازی‌شده در مقیاس وسیع.

مزایای شرکت‌های AI first

شرکت‌های AI first از مزایای متعددی برخوردارند که به‌اختصار می‌توان به آن‌ها اشاره کرد. این شرکت‌ها قادرند استراتژی‌های کاربردی طراحی کنند و محصولات یا خدماتی ارائه دهند که دقیقا منطبق با نیاز واقعی جامعه و مشتری باشد. فرایندها در این سازمان‌ها به‌صورت دقیق و بدون دخالت مستقیم انسان اجرا می‌شوند و همین امر موجب صرفه‌جویی واقعی در هزینه‌های اضافی می‌شود. علاوه‌براین، نوآوری و خلاقیت به‌طور مستمر در جریان فعالیت‌ها بروز می‌یابد و امکان پیش‌بینی چالش‌ها یا تغییرات بازار پیش از رقبا فراهم می‌شود.

چالش‌های مسیر AI first شدن کسب‌و‌کارها

با وجود مزایای متعدد AI first شدن شرکت‌ها، چالش‌هایی مانند نیاز به تغییر طرز تفکر، ایجاد فرهنگ سازمانی داده محور و مقاومت در برابر هوشمندسازی همواره وجود دارد. علاوه‌براین، سازماندهی داده‌های پراکنده زمان‌بر است و اجرای پروسه هوشمندسازی مستلزم به‌کارگیری تیم متخصص و سرمایه اولیه نسبتا زیادی است. بااین‌حال واقعیت این است که مزایای AI first شدن شرکت‌ها ارزش گذر از این چالش‌ها و سختی‌ها را دارد. به شرطی که برای تبدیل شدن به یک شرکت AI first اطلاعات واقعی و دقیقی درباره نحوه اجرای این سیستم داشته باشید.

معرفی  نمونه‌های جهانی از شرکت AI first

نمونه‌های جهانی شرکت AI first بسیارند و مدت‌هاست که اساس فعالیت خود را بر پایه هوش مصنوعی بنا کرده‌اند. در این میان می‌توان به دو نامی اشاره کرد که برای ما ایرانیان شناخته‌شده‌تر هستند. گوگل که این روزها با DeepMind به حل مسائل پیچیده می‌پردازد. این بخش گوگل با بررسی حجم بالای داده‌ها و سازماندهی آن‌ها به تحقیقات می‌پردازد و سوالات را پاسخ می‌دهد. OpenAI همان سازنده ChatGPT معروف است. رباتی که در کشورمان نیز بسیار شناخته‌شده است. ChatGPT برای کاربران خود تجربه شخصی‌سازی‌شده ارائه می‌کند و مدل‌های خود را پیوسته توسعه می‌دهد.

این شرکت‌ها نه تنها در ارائه‌ی خدمات خود بلکه در تمام سیستم درونی سازمان از هوش مصنوعی برای رسیدن به اهداف خود استفاده می‌کنند.

جمع‌بندی

همان‌طور که حضور بیزنس‌ها در شبکه‌های اجتماعی و افتتاح حساب رسمی کم‌کم فراگیر شد، هر کسب و کاری به‌زودی هوشمندسازی را یک ضرورت خواهد دانست. افرادی که سال‌ها پیش وارد اینستاگرام شدند، توانستند به‌راحتی از امکانات الگوریتم استفاده کنند و پیج‌شان را ارتقا دهند. اگر شما هم همین امروز برای تبدیل شدن به یک شرکت AI first اقدام کنید، فردا ده‌ها پله بالاتر از رقبایتان ایستاده‌اید. برای شروع، ما در کنار شما هستیم. بازار آینده، بازار شماست.

برای دریافت مشاوره رایگان و بررسی فرصت‌های کسب‌وکار شما با ما در ارتباط باشید.